Od jakiego wieku rozpocząć leczenie ortodontyczne? Czym różnią się aparaty stałe od alignerów? Jak długo trwa leczenie i ile kosztuje? Tu znajdziesz odpowiedzi na pytania, które najczęściej słyszymy w naszym gabinecie.
Pierwszą konsultację ortodontyczną zalecamy już w wieku 6–7 lat — wtedy specjalista może wcześnie wykryć wady zgryzu i zaplanować ewentualne leczenie wczesne (przedortodontyczne). Pełne leczenie aparatem stałym najczęściej rozpoczyna się po wymianie zębów mlecznych, czyli ok. 11–13 roku życia. Leczyć ortodontycznie można jednak pacjentów w każdym wieku — coraz więcej naszych pacjentów to osoby dorosłe.
Średni czas leczenia aparatem stałym wynosi od 18 do 30 miesięcy, a alignerami (Invisalign) zwykle 9–18 miesięcy. Czas zależy od stopnia skomplikowania wady, wieku pacjenta oraz dyscypliny w przestrzeganiu zaleceń (zwłaszcza przy aparatach ruchomych i alignerach). Po zakończeniu leczenia konieczna jest faza retencji.
Aparaty stałe mocowane są do zębów na cały okres leczenia i pracują 24/7 — pacjent nie może ich samodzielnie zdjąć. Sprawdzają się przy większości wad zgryzu u młodzieży i dorosłych. Aparaty ruchome pacjent zakłada samodzielnie (najczęściej na noc) — stosujemy je głównie u dzieci w fazie wzrostu, do korekcji prostszych wad i jako uzupełnienie leczenia.
Przy odpowiednio dobranych przypadkach alignery są w pełni równoważną alternatywą dla aparatów stałych. Świetnie sprawdzają się przy stłoczeniach, niewielkich i średnich wadach zgryzu, diastemach. W przypadku bardzo skomplikowanych wad szkieletowych ortodonta może zalecić leczenie aparatem stałym. O wyborze metody decydujemy indywidualnie po pełnej diagnostyce.
Przy aparatach stałych wizyty kontrolne odbywają się zwykle co 4–8 tygodni. Regularność wizyt jest kluczowa dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
Założenie aparatu jest bezbolesne. Przez pierwsze 3–7 dni po założeniu lub po każdej wizycie kontrolnej (przy regulacji) zęby mogą być wrażliwe i lekko obolałe — to naturalna reakcja na działające siły. Dyskomfort można złagodzić miękką dietą, lekkimi środkami przeciwbólowymi oraz woskiem ortodontycznym. Po kilku dniach dolegliwości ustępują.
Retencja to faza utrwalania efektu leczenia — następuje bezpośrednio po zdjęciu aparatu. Stosujemy aparaty retencyjne (najczęściej cienki drucik klejony od wewnętrznej strony zębów) lub przezroczyste szyny retencyjne na noc. Retencja jest konieczna — bez niej zęby mają tendencję do powracania do dawnego ustawienia. Zwykle prowadzimy ją przez wiele lat, a najlepiej dożywotnio.
Higiena przy aparacie stałym wymaga większej uwagi: szczotkujemy zęby po każdym posiłku przez minimum 2 minuty, używamy szczoteczek międzyzębowych, nici z nawlekaczem oraz płynów z fluorem. Polecamy także irygator. Co 4–6 miesięcy zalecamy higienizację u higienistki dentystycznej. Zła higiena podczas leczenia może prowadzić do odwapnień, próchnicy i zapaleń dziąseł.
